بازاریابی اینترنتی یا بازاریابی دیجیتال
در گذشته در مقاله به سیر تحول بازاریابی اشاره کردم. در این سیر تحول بازاریابی اینترنتی را بررسی می کنیم. آغاز بازاریابی اینترنتی به اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی باز می گردد. در آن زمان وب سایت ها اطلاعات خود را به روشی بسیار ساده و تنها با استفاده از فایل های متنی ارائه می دادند. به تدریج گرافیک و در پی آن تبلیغات تصویری به سایت های مختلف افزوده شد. آخرین قدم در این زمینه تکامل تجارت آنلاین و به کارگیری اینترنت جهت سرعت بخشیدن به فروش کالا و خدمات است که از آن به عنوان اقتصاد آنلاین یا اقتصاد دیجیتال نام برده می شود.
در اینجا برای بیان بهتر سیر تحول بازاریابی اینترنتی میتوان آن را به سه دسته عمده تقسیم نمود.
۱٫ بازاریابی تک کاناله
بازاریابی تک کاناله ساده ترین و ابتدایی ترین نوع بازاریابی است که در آن کسب و کارها از یک رسانه و ابزار برای انتقال پیام بازاریابی و خدمات خود استفاده می کنند. به عنوان مثال یک کسب و کار تنها از طریق مکان فیزیکی خود، یا تنها از طریق وب سایت خود و یا تنها از طریق صفحات و کانال های شبکه های اجتماعی خود به مشتریانش خدمات ارائه می دهد.
۲٫ بازاریابی چند کاناله
با گستردگی استفاده از اینترنت و همین طور ابزارها و رسانه های بازاریابی اینترنتی ، امکان استفاده از چندین رسانه در آن واحد برای بسیاری از اشخاص و کسب و کارها فراهم شده است. بنابراین کسب و کارها می توانند به راحتی و با استفاده از هر رسانه بازاریابی که در اختیار دارند بازاریابی چند کاناله [۱۲] را اجرا نمایند.
نمونه های استفاده از بازاریابی چند کاناله فراوان است. امروزه بسیاری از کسب و کارهای کشور ما نیز از رسانه های اجتماعی، پیام رسان های تلفن همراه و … به رایگان استفاده می کنند. استفاده از این رسانه های عموماً تکمیل کننده روش ها و رسانه های بازاریابی سنتی است و نه جایگزینی برای آنها. به این ترتیب کسب و کارها می توانند مشتریان فعلی خود را با دقت بیشتری حفظ کنند و مشتریان جدید را با هزینه کمتر بیابند.
۳٫ بازاریابی همه کاناله
مدت خیلی زیادی از مطرح شدن موضوع بازاریابی چند کاناله نمی گذرد. مفهومی که در مقابل بازاریابی سنتی قرار گرفت و توانایی شرکت ها و به ویژه خرده فروشی ها را در استفاده از رسانه ها و کانال های ارتباطی همچون وب سایت و ایمیل نشان می داد. حالا با رشد تصاعدی فن آوری، مفهوم جدیدی به نام بازاریابی همه کاناله روبه رو شده ایم.
بازاریابی همه کاناله یک مدل کسب و کار (بازاریابی) بر اساس رسانه های تعاملی است که شرکت ها برای افزایش و بهبود ارتباط با مشتری استفاده می کنند. به بیان بسیار ساده OCM بازاریابی چند کاناله ای است که به صورت کامل اجرا بشود. البته علاوه بر کانال های سنتی گذشته (وب سایت و ایمیل)، رسانه های اجتماعی و موبایل نیز به آن اضافه شده اند. در بازاریابی همه کاناله کلیه رفتارهای مشتری در تمامی کانال های ارتباطی و نقاط تماس کاملاً پیش بینی و حمایت می شود به طوری که اگر در طی فرآیند خرید، مشتری از یک کانال به کانال ارتباطی دیگری تغییر مسیر دهد هیچ تأثیر و کاستی در نتیجه خریدش شاهد نخواهد بود. در بازاریابی همه کاناله فرض این است که توانایی تماس مداوم مشتری با شرکت از طریق راه های متعدد در یک زمان، یک ارزش کلیدی برای مشتری است. در اینجا، افراد و همچنین فنّاوری نقش های کلیدی را در تجربه مشتری بر عهده دارند. یک مثال ساده: مشتری احتمالی در وب سایت خرده فروشی الف از طریق دستگاه موبایل خود، کالای مورد نظر خود را پس از جست جو در وب می یابد. این شرکت در فضای وب حضور دارد. محصولات آن در وب سایت، حاوی اطلاعات دیجیتال مناسب همچون: عکس، قیمت، مشخصات ظاهری و در صورت لزوم اطلاعات فنی است. وب سایت آن همچنین دارای نسخه مبتنی بر موبایل نیز است.