شهر سالم

شهر سالم، یک مقوله سلامت عمومی است که بر اساس تفکر پروفسور «مک کئون» (T.MC Keown) بنیان گذاشته شد. در سال ۱۹۷۸، سازمان جهانی بهداشت با پیام «سلامت برای همه» در «آلماتا» بر اساس ۶ اصل که متأثر از نظریات مک کئون بود، جنبش نوینی را در تبیین بهداشت و سلامت عمومی آغاز کرد. این اصول عبارت‌اند از:

1. کم کردن نابرابری ها در بهداشت؛
2. تأکید بر پیش گیری از بیماری ها؛
3. همکاری بین بخشی به منظور کاهش عوارض زیست محیطی؛
4. مشارکت مردمی؛
5. تأکید بر مراقبت های اولیه بهداشتی در سیستم ارائه خدمات بهداشتی، درمانی؛
6. همکاری بین المللی؛

اهداف شهر سالم

1. گسترش نقش مقامات محلی در امور مربوط به بهداشت عمومی و تشویق آنها در اجرای سیاست سلامت برای همه»
2. توجه به بهداشت گروه هایی که در معرض خطر بیشتری قرار دارند مانند بچه ها، مادران، سالمندان و معلولین
3. مشارکت سازمان های دولتی، خصوصی و داوطلب به منظور تمرکز ارگانها و سازمانهای ذی ربط شهری

اجلاس مربوط به شهر سالم

• برنامه ارتقاء سطح سلامت تحت عنوان «پروژه شهر سالم» ۱۹۸۶-۱۹۸۵ توسط سازمان جهانی بهداشت ؛
• «سلامتی تورنتو در سال ۲۰۰۰» در سال ۱۹۸۴؛
• «۲۰ گام برای گسترش پروژه شهر سالم» در کشورهای توسعه یافته؛
• تدوین استراتژی اساسی برای اقدام عملی شهر سالم در کنفرانس منطقه ای شهر سالم در قاهره (۱۹۹۰)؛

• در آذرماه ۱۳۷۰، با برگزاری همایش شهر سالم در تهران، برای اولین بار مقوله شهر سالم در ایران مطرح و مقدمات اجرایی این پروژه به طور آزمایشی در منطقه کوی سیزده آبان – در جنوب تهران- (منطقه ۲۰) فراهم گردید.
• سال ۷۵، نقطه عطفی در روند اجرایی پروژه شهر سالم در ایران بوده است. در فروردین ۷۵، هیئت وزیران، تشکیل شورای هماهنگی پروژه شهر سالم کشور را که متشکل از ۱۰ وزیر و ۴ رئیس سازمان (صدا و سیما، حفاظت محیط زیست، بهزیستی و شهرداری تهران) بود، اعلام کرد. وزرای این شورا عبارت‌اند از:بهداشت، پست، فرهنگ، کار، مسکن، آموزش و پرورش، صنایع، نیرو، کشور و جهاد کشاورزی.
• متولی شهر سالم در ایران وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و بهداشت و درمان و آموزش پزشکی است.

حدود و شقوق برنامه ریزی منطقه ای

دلایل نیاز به برنامه ریزی منطقه ای

1. تفاوت های مکانی و منطقه ای مانند تفاوت های اقلیمی و فرهنگی.
2. ایجاد تعادل های فضایی و از بین بردن اختلاف میان مناطق.
3. رشد بی رویه شهرها.
4. توزیع مناسب خدمات.
5. تبدیل نظام تصمیم گیری متمرکز به نظام تصمیم گیری غیرمتمرکز ( پایین به بالا)
6. بازسازی مناطق جنگ زده.

اهداف برنامه ریزی منطقه ای

در مورد اهداف برنامه ریزی اتفاق نظر وجود ندارد.«جان گلاسن» متخصص و صاحب نظر برجسته علم برنامه ریزی منطقه ای معتقد است برای روشن شدن بیشتر اهداف و مفاهیم برنامه ریزی منطقه ای لازم است جواب سؤالات زیر مشخص گردد:

• چرا برنامه ریزی لازم است؟
• برنامه ریزی چیست؟
• برنامه ریزی منطقه ای چه جایگاهی در نظام برنامه ریزی دارد؟
• چرا برنامه ریزی منطقه ای نیاز است؟
• برنامه ریزی منطقه ای چه اشکالی را به خود می گیرد؟
• برنامه ریزی منطقه ای هم شامل برنامه ریزی اقتصادی است و هم فیزیکی.

اهداف برنامه ریزی منطقه ای عبارت اند از:

• عمران و توسعه مناطق.
• ایجاد دگرگونی کامل و اساسی در کلیه شئون زندگی و به کارگیری نیروهای مادی و معنوی و طبیعی منطقه.
• کاهش نابرابری های منطقه ای و درون منطقه ای.
• کاهش اختلاف سطح شهر و روستا در درون منطقه و میان مناطق و توسعه پایدار منطقه ای.
• تعدیل ساختاری توسعه اقتصادی- اجتماعی منطقه.
• افزایش سریع درآمد سرانه در داخل منطقه.
• تعیین و گسترش نیروهای تخصصی.
• افزایش کارایی اقتصادی.
• اطمینان از حفاظت محیط‌ زیست و بهبود آن و استفاده از منابع طبیعی.

بیانیه مأموریت

بررسی بیانیه مأموریت از این جهت حائز اهمیت است که:

1. برای تخصیص منابع سازمان، مبنا یا معیاری ارائه می نماید.
2. نقطه اتکایی به وجود می آورد تا افراد بر آن اساس هدف و مسیر سازمان را معرف و رهنمود کارهای خود بدانند و از سوی دیگر برای کسانی که نمی توانند خود را با وضع کلی سازمان سازگار نمایند، یک سد یا مانع به وجود می آورد.
3. با یک چارچوب یا ساختار کاری به هدف های سازمانی جامه عمل  می پوشاند و بر آن اساس کارهای تخصصی سازمان را به کسانی که مسئول ذی ربط هستند، محول می نمایند.
4. به کارکنان درکی از اهداف سازمان و چارچوبی برای تصمیم گیری ارائه می دهد.
5. می ­تواند یک پشتگرمی باشد برای همه سهامداران مبنی بر اینکه شرکت به منافع آنها توجه می ­کند.
6. به تمرکز تلاش های انسانی در یک جهت مشترک کمک می­ کند و باعث می­ شود که همه کارکنان و مدیران سطوح سازمان، دارای انتظارات و ارزش های مشترک شوند و با گذشت زمان این ارزش ها تقویت گردد.
7. موجب پیدایش نوعی ارزش و هدف که افراد خارج از سازمان آنها را معرف شرکت می دانند، می­ شود (حقیقی، ۱۳۸۹).

برای تدوین مأموریت سازمان پاسخگویی به پرسشهای زیر گریز ناپذیر است:

• چرا سازمان ما وجود دارد؟
• تفاوت سازمان ما با دیگران چیست؟
• مراجعان و مصرف کنندگان نهایی ما که هستند؟
• اصلی ترین محصولات و خدمات ما در حال و آینده کدام اند؟
• در ۳ تا ۵ سال آینده چه چیزی باعث دگرگونی بزرگ در سازمان ما خواهد شد؟
• چه اصول فلسفی در آینده سازمان نقشی مهم دارند؟ (پهلوانیان، ۱۳۸۹، ۱۱۱ و حقیقی، ۱۳۸۹)

چک لیست تدوین بیانیه مأموریت

بیانیه مأموریت بایستی موارد مندرج در این چک لیست را مورد توجه قرار دهد.

• به وضوح سازمان را از سایر سازمانها یا رقبا متمایز سازد.
• آنچه که سازمان انجام خواهد داد (در یک افق زمانی ۵ ساله)، تعریف و از آن مهمتر آنچه را انجام نخواهد داد، مشخص کند.
• بر توانایی ها و قابلیت های سازمان بنا شده و معقول و منطقی باشد.
• به سازمان این امکان را بدهد که در ارتباط با فرصت های آینده، تصمیمات مطلوبی اتخاذ کند.
• بدون ذکر جزییات، محصولات و خدمات کلیدی و عمده سازمان را بیان کند.
• طول آن متجاوز از یک پاراگراف نباشد.
• برای همه کارکنان به خوبی قابل درک باشد.
• عاری از کلمات پیجده بوده و متنی روان داشته باشد.
• بر زمان خیلی دور متمرکز نبوده و با چشم انداز مشتبه نشود.
• در مواقع لزوم و هر چند وقت یکبار قابلیت بازنگری داشته باشد(سیروس،۱۳۹۰ ،۱۱۸).