انواع برنامه ریزی

در این مطلب به معرفی برخی از انواع برنامه ریزی پرداخته می شود:

برنامه ریزی عمومی (general planning):

هدف اصلی این نوع برنامه ریزی، رسیدن به اهداف توسعه، رشد، رفاه و عدالت اجتماعی یا قدرت ملی و سیاسی است. این نوع برنامه‌ریزی معمولاً جنبه‌ای از فرایند مدیریت است. در این برنامه ها مجموع منابع و روش ها و ابزارهای ملی برای رسیدن به اهداف توسعه و رفاه، طی برنامه ریزی بلندمدت و کوتاه مدت تدوین می شود. همانند برنامه توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران.

برنامه ریزی کالبدی (physical planning):

در فرهنگ آکسفورد و فرهنگ آمریکایی وبستر، واژه پلان (plan) به معنی طرح، برنامه، نقشه و روش یا به عبارتی ارائه کالبدی موضوع، همچون نقشه یا روش برای انجام کاری معنا شده است. برنامه ریزی کالبدی (از جمله برنامه ریزی شهری) به هر دو وجه برنامه نیاز دارد. هم برنامه ریزی به معنای عام و هم برنامه ریزی به معنی کالبدی. نکته مهم در خصوص برنامه ریزی شهری هم این است که برنامه ریزی شهری دارای هر دو جنبه برنامه ریزی کالبدی و غیر کالبدی است.

برنامه ریزی فضایی (spatial planning):

تلاش برای توزیع مکانی فعالیت ها و عملکردهای انسانی در پهنه زمین، برنامه ریزی مکانی یا فضایی نامیده می شود. برنامه ریزی فضایی وجه خاصی از برنامه ریزی فیزیکی یا کالبدی است. مفاهیم برنامه ریزی شهری، برنامه ریزی منطقه ای و آمایش سرزمین، در مفهوم کلی برنامه ریزی فضایی و فیزیکی می گنجند. برنامه ریزی فیزیکی چندبعدی و چند هدفی است.