اهداف برنامه ریزی کاربری زمین شهری
اهداف برنامه ریزی کاربری زمین شهری
پس از شناسایی مسائل و مشکلات ، تعیین اهداف بر اساس فرصتها و تهدیدها مهمترین گام در برنامه ریزی است . در برنامه ریزی کاربری زمین ، اهداف به دو دسته تقسیم میشوند : کلان و خرد .
الف – اهداف کلان :
اهداف مطلوب بلندمدت ، کیفی و مبهمی هستند که از ارزشها و آمال جامعه نشأت میگیرند . بر این اساس اهداف کلان در برنامه ریزی کاربری زمین شهری شامل این موارد است :
|
اهداف کلان |
موارد عمده |
|
۱- اهداف زیستمحیطی |
پیشگیری از تخریب زمین ، حفظ پیوند شهر و طبیعت ، توسعه و حفظ منابع ، گسترش فضای سبز ، مکانیابی مناسب صنایع و … |
|
۲- اهداف اقتصادی |
استفاده بهینه از زمین ، پیشگیری از سوداگری زمین ، تعدیل حقوق مالکیت ، استفاده از ارزش افزوده زمین در جهت منافع عمومی و .. |
|
۳- اهداف اجتماعی |
کاهش نابرابری در استفاده از زمین ، افزایش تسهیلات و خدمات عمومی ، گسترش فضاهای جمعی ، تقویت هویت محلهای و.. |
|
۴- اهداف فضایی – کالبدی |
توزیع متعادل کاربریها، پیشگیری از تداخل کاربریهای ناسازگار ، حفظ تناسب در توسعه عمودی و افقی ، تشویق و اختلاط کاربریها و.. |
ب- اهداف خرد یا ویژه :
این اهداف وسیلهای برای دستیابی به اهداف کلان و نقطهای است که برای دستیابی به آن کوششهای برنامهریزی شکل میگیرد . این اهداف عبارتاند از :
۱- کارایی : این هدف از طریق تشخیص مناسبترین نوع استفاده از یک قطعه زمین ، که بیشترین فایده را با کمترین هزینه به دست میدهد ، حاصل میشود . این هدف ( توجه به ارزش زمین ) امروزه مهمترین هدف در مکانیابی کاربری اراضی شهری به شمار میآید .
۲- برابری : توجه به دسترسی و نیاز تمامی گروههای سنی و جنسی در برنامهریزی کاربری زمین .
۳- پایداری : بهرهگیری از زمین به گونهای که نه تنها توان آن کاهش نیابد بلکه بر ظرفیت و ایستایی آن افزوده گردد .
۴- رفاه عمومی : عوامل تعیینکننده رفاه عمومی در برنامه ریزی کاربری زمین عبارتاند از :
الف ) تندرستی ب) ایمنی ج) آسایش د) امنیت
محتوای طرح کاربری زمین
طرح کاربری زمین ، بیانگر الگوی آتی استفاده از زمین در شهر است و انواع گونه گون کاربری های شهری و استفادههای عمومی را تعیین میکند . علاوه بر تعیین نوع استفاده از زمین ، تعیین شدت و کثرت کاربری یا تراکم استفادههای متفاوت نیز اهمیت دارد .
طرح کاربری زمین ، هر چند بخشی از یک طرح جامع است ، در واقع هسته اصلی و مهمترین بخش از طرح محسوب میشود . بر اساس طرح کاربری زمین ، بخشهای دیگر طرح جامع ، یعنی طرح شبکه ارتباطی و حملونقل ، طرح تأسیسات و تجهیزات زیربنایی ، طرح تسهیلات و خدمات عمومی شهر و طرح توسعه و حفاظت از محیطزیست شکل میگیرند . این طرح برای هر شهر ، همچون پلان پایه ( همکف) برای ساختمان است . محتوای طرحهای کاربری زمین در اندازه و نوع شهرها و مجتمعهای زیستی ( روستا ، شهر صنعتی ، مجتمعهای مسکونی حومهای ، کلان شهرها ) تفاوت بسیار دارد . محتوای طرح کاربری زمین نسبت به طول دوره برنامه ریزی نیز تفاوت دارد . طرح کوتاه مدت ، در اهداف ، سیاستها و اقدامات با یک طرح بلندمدت ، محتوای متفاوتی دارد.
مباحث آموزشی شهرسازی | کارشناسی ارشد شهرسازی | برنامه ریزی شهری | برنامه ریزی کاربری اراضی
منبع: جزوه سیر اندیشه ها در شهرسازی و مبانی برنامه ریزی شهری ، منطقه ای و مدیریت شهری کیمیا فکر بزرگ
انتشار مطلب اهداف برنامه ریزی کاربری زمین شهری با ذکر منبع بلامانع است.